เคล็ดลับการเพิ่มอายุการใช้งานของฮีตเตอร์ไฟฟ้า

ฮีตเตอร์ไฟฟ้ามีข้อดีอยู่มากมาย ถูกออกแบบให้ใช้งานได้ยาวนานและมีความเสถียรสูง มีความเรียบง่ายกว่าการทำความร้อนจากการเผาไหม้เชื้อเพลิง มีประสิทธิภาพและความปลอดภัยมากกว่า ทั้งนี้การยืดอายุการใช้งานมีเคล็ดลับ ดังต่อไปนี้

อายุการใช้งานของฮีตเตอร์ขึ้นกับอะไร

ฮีตเตอร์จุ่มสำหรับบ่อชุบของเรามีอายุการใช้งานโดยคร่าวราว 1,500–2,000 ชั่วโมงขึ้นไป (ประมาณ 1–2 ปี เป็นค่าคร่าว ไม่ใช่การรับประกัน) แต่ตัวเลขจริงต่างกันมากตามสภาพใช้งาน ฮีตเตอร์รุ่นเดียวกัน ตัวหนึ่งอาจเสียในไม่กี่สัปดาห์ อีกตัวใช้ได้หลายปี ปัจจัยหลักมี 4 อย่าง:

• ความร้อนต่อพื้นที่ผิว: กำลังไฟมากเกินกว่าที่ปลอกจะระบายความร้อนให้น้ำยาได้ ลวดข้างในร้อนจัดและขาดเร็ว
• วัสดุปลอกกับน้ำยา: ปลอกที่ไม่ทนน้ำยาจะถูกกัดจนรั่ว เป็นสาเหตุที่ทำให้อายุสั้นที่สุด
• ระดับน้ำยาและคราบ: ช่วงร้อนพ้นน้ำ หรือมีคราบและตะกอนหุ้มปลอก ทำให้ระบายความร้อนไม่ได้
• ระบบไฟฟ้า: แรงดันถูกต้อง จุดต่อแน่น และมีอุปกรณ์ตัดไฟเมื่อผิดปกติ

เคล็ดลับด้านล่างช่วยแก้ทีละปัจจัย

ดูแลฮีตเตอร์บ่อชุบให้ใช้ได้นาน

ใช้กำลังไฟฟ้าที่เหมาะสมถูกต้อง

การใช้กำลังไฟฟ้าสูงทำให้ช่วงเวลาของการเพิ่มอุณหภูมิมีระยะเวลาสั้น สามารถเตรียมเพื่อทำงานได้อย่างรวดเร็ว ใช้เวลาน้อย แต่การใช้กำลังไฟฟ้าสูงไม่ได้มีข้อดีเสมอไป ทางเลือกที่ดีกว่าคือการใช้กำลังไฟฟ้าให้เหมาะสมกับงานที่ใช้ กำลังไฟฟ้าสูงใช้พลังงานไฟฟ้ากำลังมากสำหรับตอนเพิ่มความร้อน แต่การคงอุณหภูมิทำงานให้คงที่ใช้กำลังไฟฟ้าน้อยกว่ามาก จึงเป็นการสิ้นเปลืองหากใช้กำลังไฟฟ้าที่มากเกินไป

นอกจากนี้การเพิ่มอุณหภูมิอย่างรวดเร็ว ทำให้อายุการใช้งานสั้นลง เนื่องจากมีการขยายตัวของลวดความร้อนอย่างรวดเร็วและระบายความร้อนสู่โหลดไม่ทัน การเลือกใช้ฮีตเตอร์ที่มีกำลังไฟฟ้าเหมาะสมกับความสามารถในการระบายความร้อนจึงช่วยยืดอายุให้ใช้งานได้นานขึ้น

ควรใช้เบรกเกอร์ที่มีขนาดใหญ่กว่ากระแสไฟฟ้าที่ไหลเข้าเล็กน้อย เนื่องจากการใช้เบรคเกอร์ใหญ่เกินไป ทำให้เบรคเกอร์ไม่ตัดกระแสไฟฟ้าเมื่อมีกระแสไหลมากผิดปกติ และการใช้เบรคเกอร์ขนาดเล็กไป จะทำให้เบรคเกอร์ตัดทุกครั้งที่เปิดใช้งาน

การต่อสายไฟให้แน่นและดูแลรักษาจุดต่อสายไฟอยู่เสมอ

ฮีตเตอร์ไฟฟ้ามีการใช้กระแสไฟค่อนข้างสูง ดังนั้นจึงควรดูแลจุดต่อสายไฟเข้า ให้มีความแน่นหนา ไม่หลวมหรือบิดงอ รวมถึงทำความสะอาด คราบที่เกิดขึ้นอยู่เสมอ เพื่อทำให้กระแสไฟฟ้าไหลสะดวก เพื่อประสิทธิภาพสูงสุด

ความหลวมหรือคราบสนิมบนจุดต่อสายไฟ ก่อให้เกิดความร้อนเมื่อกระแสไหลผ่าน นอกจากจะทำให้ฮีตเตอร์ทำงานได้ไม่เต็มประสิทธิภาพที่ออกแบบไว้ ยังอาจก่อให้เกิดอัคคีภัยได้

เลือกชนิดของปลอกที่เหมาะสม

การเลือกชนิดของปลอกฮีตเตอร์ เลือกใช้ตามสารเคมีหรือของเหลวที่ใช้ทำความร้อน เนื่องจากวัสดุแต่ละประเภทเหมาะกับสารเคมีไม่เหมือนกัน เช่น สแตนเลสไม่สามารถใช้กับสารเคมีกรด หลอดแก้วควอตซ์ไม่สามารถใช้กับสารเคมีเบส เป็นต้น ซึ่งการใช้สารเคมีผิดประเภททำให้ปลอกเกิดความเสียหายอย่างรวดเร็วเมื่อจุ่มลงสารเคมี

บำรุงรักษาฮีตเตอร์อยู่เสมอ

สิ่งที่ควรคำนึงอยู่เสมอ คือการบำรุงรักษาเป็นกิจวัตรเพื่อยืดอายุการใช้งาน ทั้งนี้ การบำรุงรักษามีขั้นตอนไม่ยุ่งยากและสามารถทำได้ดังนี้

• ตัดไฟและรอให้เย็นก่อน แล้วล้างหรือเช็ดตะกรันบนปลอกเบาๆ ห้ามใช้ของแข็งขูด เพื่อให้ระบายความร้อนดีขึ้น
• ทำความสะอาดและเช็คความแน่นหนาของข้อต่อสายไฟและเบรคเกอร์
• ตรวจสอบระดับสารเคมีให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม
• ตรวจสอบอุปกรณ์ต่อพ่วง และอุปกรณ์ความปลอดภัย

เลือกปลอกตามน้ำยา: ฮีตเตอร์หลอดแก้ว สำหรับกรดส่วนใหญ่ เช่น บ่อชุบนิเกิล บ่ออโนไดซ์ · ฮีตเตอร์ไทเทเนียม สำหรับน้ำยาที่หลอดแก้วใช้ไม่ได้ เช่น นิเกิลคลอไรด์ หรือชุบนิเกิลไม่ใช้ไฟฟ้า · ฮีตเตอร์สแตนเลส สำหรับน้ำยาด่าง น้ำร้อน และน้ำยาบางชนิดตามตารางเลือกฮีตเตอร์ตามสารเคมี ถ้าน้ำยามีฟลูออไรด์ ส่งชื่อน้ำยาให้ทีมงานตรวจก่อน และดู สัญญาณที่บอกว่าฮีตเตอร์ผิดปกติ

ติดตั้งให้ถูกตั้งแต่แรก

• จุ่มให้ช่วงร้อน (Heat Zone) อยู่ใต้ผิวน้ำยาเสมอ แม้ตอนน้ำยาลดลงจากการระเหยหรือการยกชิ้นงานออก
• ไม่วางฮีตเตอร์จมในตะกอนก้นบ่อ และไม่ชิดผนังบ่อพลาสติกจนผนังร้อนเสียรูป
• มีตะแกรงหรือแผงกั้นระหว่างฮีตเตอร์กับชิ้นงาน กันจิ๊กและชิ้นงานกระแทกปลอก
• หัวฮีตเตอร์และสายไฟอยู่ให้ห่างจากไอน้ำยามากที่สุด เดินสายไม่ให้ห้อยลงบ่อ
• วางเซนเซอร์ของตัวควบคุมอุณหภูมิไม่ชิดฮีตเตอร์ และติดสวิตช์ระดับน้ำตัดไฟเมื่อน้ำยาต่ำ

อย่าเปิดฮีตเตอร์ตอนไม่มีน้ำยา

ฮีตเตอร์จุ่มออกแบบให้ระบายความร้อนลงของเหลว ถ้าเปิดในอากาศแม้ช่วงสั้นๆ ปลอกจะร้อนจัด ลวดข้างในเสื่อมเร็ว หลอดแก้วอาจร้าว ก่อนเปิดทุกครั้งให้ดูว่าน้ำยาท่วมช่วงร้อน และอย่าเปิดทดสอบฮีตเตอร์ตอนวางบนพื้น

เช็กลิสต์ดูแลฮีตเตอร์บ่อชุบ

สรุป

การดูแลรักษาฮีตเตอร์ไฟฟ้าอยู่ให้อยู่ในสภาพดี ช่วยยืดอายุการใช้งานได้มากกว่าเดิมมาก เพราะสภาพการทำงานอยู่ในสภาพดี จึงเป็นการประหยัดต้นทุนที่ใช้เวลาน้อยและสามารถทำได้ง่าย นอกจากนี้ยังช่วยป้องกันอุบัติเหตุในการทำงานไม่ให้เกิดขึ้นได้ด้วย

คำถามที่พบบ่อย

ฮีตเตอร์ขาดบ่อย เกิดจากอะไร

สาเหตุที่พบบ่อย คือ ช่วงร้อน (Heat Zone) โผล่พ้นน้ำยาเพราะน้ำยาลดลง ใช้วัสดุปลอกไม่ตรงกับน้ำยาจนปลอกถูกกัด มีตะกอนหรือคราบเกาะผิวปลอกจนระบายความร้อนไม่ได้ หรือต่อไฟผิดแรงดัน เช่น ต่อฮีตเตอร์ 220V เข้ากับไฟ 380V

ฮีตเตอร์ใช้ได้นานแค่ไหน

ฮีตเตอร์ของเรามีอายุการใช้งานโดยคร่าวราว 1,500–2,000 ชั่วโมงขึ้นไป (ประมาณ 1–2 ปี เป็นค่าคร่าว ไม่ใช่การรับประกัน) ขึ้นกับชนิดสารเคมีและการใช้งาน

ล้างคราบที่ปลอกฮีตเตอร์ยังไง

ตัดไฟและรอให้ฮีตเตอร์เย็นก่อน ใช้ผ้าหรือแปรงพลาสติกขัดเบาๆ ห้ามใช้ของแข็งขูด โดยเฉพาะหลอดแก้ว ถ้าคราบแข็งมาก ให้แช่ในน้ำยาล้างที่ไม่กัดวัสดุปลอก ตรวจได้จากตารางเลือกฮีตเตอร์ตามสารเคมี แล้วล้างน้ำสะอาดก่อนใส่กลับ

เปิดปิดฮีตเตอร์บ่อยๆ ทำให้อายุสั้นลงไหม

การตัดต่อตามเทอร์โมสตัทเป็นการใช้งานปกติ แต่ถ้าตั้งช่วงตัดต่อแคบเกินไปจนตัดต่อถี่มาก คอนแทคเตอร์จะสึกเร็ว ส่วนการเปิดเครื่องจากน้ำยาเย็นด้วยกำลังที่เหมาะสมไม่ทำให้ฮีตเตอร์เสีย